گردو
شب شعرِ جشنوارهٔ خُنَکای شیراز، از برنامههای محور «باغ و فرهنگ»، در نگارستان قصردشت برگزار شد. مراسم که مصادف با نخستین روز ماه محرم بود، با ادای احترام به شهدا آغاز شد — از جمله سردار شهید حاج عبدالله اسکندری که از اهالی ریشهدار محلهٔ قصردشت بود.
شهردار شیراز در سخنانش باغات قصردشت را نه صرفاً فضای سبز، که «حافظهٔ تاریخی» و «ریهٔ تنفسی» شهر خواند و دربارهٔ تفاوت بنیادین ساختوساز با حفظ محیط زیست گفت:
اگر یک ساختمان برجمانند سی یا صد طبقه به هر دلیلی فرو بریزد، با صرف هزینه، تخصیص بودجه و گذشت زمان میتوان آن را دوباره از نو ساخت؛ اما اگر یک درخت صد ساله یا یک باغ تاریخی از بین برود، دیگر با هیچ سرمایهای قابل بازگشت نخواهد بود.
او با اشاره به اینکه از وسعت تاریخی باغات شیراز امروز حدود هزار هکتار باقی مانده، و با یادآوری مشاهدهٔ خشک شدن شاخههای درختان گردو در باغات، نسبت به بحران کمآبی و تغییرات اقلیمی هشدار داد.
بخشی از سخنرانی به باغداران اختصاص داشت؛ کسانی که به تعبیر شهردار، با وجود تورم، گرانی نهادهها، کمبود آب و آفات، همچنان از درختانشان نگهداری میکنند — در حالی که تغییر کاربری زمین در کلانشهر سود بسیار بیشتری دارد.
دو پیشنهاد در این سخنرانی مطرح شد. نخست، معرفی باغات قصردشت بهعنوان یکی از مقاصد اصلی گردشگری شیراز، در کنار آرامگاه حافظ و سعدی. دوم، انعقاد یک «پیماننامهٔ اخلاقی و اجتماعی» میان دو میلیون شهروند شیرازی، نخبگان و مدیریت شهری برای حفظ آخرین بازماندههای باغات.
در بخش پایانی، از چند پروژهٔ در دست اقدام خبر داده شد: تصفیهخانهٔ محلی فاضلاب با توان تأمین ۱۰۰ لیتر بر ثانیه که امکان آبیاری دستکم ۳۰۰ هکتار از باغات با پساب تصفیهشده را فراهم میکند، افتتاح زیرگذری به طول یک کیلومتر، و بهرهبرداری از پروژهٔ پارک بزرگ شهر آبی.
